Το σκούρο ρόφημα που χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο οι αθλητές
Ποδοσφαιριστές της Premier League, ποδηλάτες στον Γύρο της Γαλλίας και αστέρες του μπέιζμπολ έχουν κατά καιρούς «συλληφθεί» από τον τηλεοπτικό και φωτογραφικό φακό να καταναλώνουν ένα σκούρο ρόφημα.
Μια εικόνα που δύσκολα θα τραβούσε την προσοχή, αν δεν επαναλαμβανόταν τόσο συχνά. Πρόκειται για υποτονικό, ισοτονικό ή υπερτονικό ποτό; Μήπως για κάποιο ρόφημα πρωτεΐνης;Η απάντηση είναι διαφορετική: πρόκειται για χυμό βύσσινο και, συγκεκριμένα, από την ποικιλία Prunus cerasus, γνωστή ως Montmorency.
Η συγκεκριμένη ποικιλία καλλιεργείται από τον 18ο αιώνα στη Γαλλία. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής και, μέχρι τον 19ο αιώνα, χιλιάδες καλάθια με βύσσινα μεταφέρονταν καθημερινά από τα περίχωρα στο Παρίσι, όπως αναφέρει το TasteAtlas.
Σήμερα, εξακολουθεί να καλλιεργείται σε μικρούς οπωρώνες στις περιοχές Soisy-sous-Montmorency και Saint-Prix, αν και η παραγωγή έχει μειωθεί σημαντικά. Οι καρποί πρέπει να συλλέγονται με το κοτσάνι τους προσαρτημένο, διαφορετικά δεν διατηρούνται.
Στις ΗΠΑ και τον Καναδά αποτελεί την πιο δημοφιλή ποικιλία και καλλιεργείται κυρίως στο Μίσιγκαν και το Οντάριο, τόσο για νωπή κατανάλωση όσο και για χρήση στη ζαχαροπλαστική, την παρασκευή μπράντι και την παραγωγή συμπυκνωμένων χυμών.
Ο βαθυκόκκινος χυμός τους έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον και στον χώρο του αθλητισμού, χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά του σε πολυφαινόλες και ανθοκυανίνες, ενώσεις με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Η κατανάλωσή του έχει συσχετιστεί με πιθανή μείωση του μυϊκού πόνου και της μυϊκής βλάβης, καθώς και με ταχύτερη αποκατάσταση της μυϊκής λειτουργίας μετά από έντονη άσκηση. Παράλληλα, η φυσική παρουσία μελατονίνης στα βύσσινα έχει συνδεθεί με βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, ενός παράγοντα ιδιαίτερα σημαντικού για την αποκατάσταση των αθλητών.
Αναλυτικότερα, ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Northumbria στο Νιούκαστλ ήταν από τις πρώτες που, πριν από περίπου 15 χρόνια, ανέδειξαν τις πιθανές ευεργετικές ιδιότητες του χυμού βύσσινου.
Οι επιστήμονες μελέτησαν την επίδραση του χυμού από την ποικιλία Montmorency σε μια ομάδα 20 μαραθωνοδρόμων. Οι 10 από αυτούς κατανάλωσαν τον χυμό, ενώ οι υπόλοιποι 10 έλαβαν ένα placebo.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωσαν τον χυμό ανέκτησαν τη μυϊκή τους δύναμη ταχύτερα σε σχέση με την ομάδα του placebo, μέσα σε διάστημα 48 ωρών από τη συμμετοχή τους στον Μαραθώνιο του Λονδίνου.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε μείωση δεικτών φλεγμονής και οξειδωτικού στρες, οι οποίοι μπορεί να αυξηθούν μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα σε ασκήσεις αντοχής μεγάλων αποστάσεων.
Την ίδια στιγμή, τόσο η ποιότητα όσο και η διάρκεια του ύπνου παρουσίασαν βελτίωση της τάξης του 5-6%. Τα ευρήματα αυτά οδήγησαν το English Institute of Sport (EIS), το οποίο παρέχει επιστημονική και ιατρική υποστήριξη στους Βρετανούς αθλητές, να εντάξει τον συμπυκνωμένο χυμό βύσσινου Montmorency στο πρωτόκολλο αποκατάστασής τους.
Η εφαρμογή του πρωτοκόλλου ήταν άμεση, καθώς η αποστολή της Μεγάλης Βρετανίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012 χρησιμοποίησε συστηματικά τον χυμό. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, ολοένα και περισσότεροι κορυφαίοι αθλητές άρχισαν να τον εντάσσουν στη ρουτίνα αποκατάστασής τους.
Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο μεσοεπιθετικός της Λίβερπουλ, Φλόριαν Βιρτς, ο οποίος πριν από λίγες ημέρες απαθανατίστηκε να καταναλώνει το περίφημο πλέον «βυσσινί χρυσάφι» στο περιθώριο αγώνα.
Μπορεί τα οφέλη του χυμού βύσσινου να έχουν συνδεθεί με ταχύτερη αποκατάσταση του οργανισμού, ωστόσο ανασκόπηση του 2024 που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Sports Physiology and Performance έδειξε ότι τα διαθέσιμα αποτελέσματα δεν είναι απόλυτα συνεπή.
Υπάρχει και αντίθετη πλευρά όμως. Σε σχετική μελέτη συμμετείχαν 10 επαγγελματίες ποδοσφαιριστές συλλόγου της Premier League, οι οποίοι κλήθηκαν να καταναλώσουν χυμό βύσσινου και ένα ρόφημα placebo πριν και μετά από έναν αγώνα διάρκειας 90 λεπτών, καθώς και σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μετά το παιχνίδι. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη μυϊκή λειτουργία, τον μυϊκό πόνο και την υποκειμενική αίσθηση ευεξίας στις 12, 36 και 60 ώρες μετά τον αγώνα.
Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων ούτε στη μυϊκή λειτουργία ούτε στον μυϊκό πόνο. Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, ο χυμός βύσσινου δεν φάνηκε να επιταχύνει την αποκατάσταση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών μετά τον αγώνα.
Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη, με μεγαλύτερα δείγματα και διαφορετικές συνθήκες άσκησης, προκειμένου να εξαχθούν πιο ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του χυμού βύσσινου στην αθλητική αποκατάσταση.
