Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ: Γιατί είναι καλύτερη χωρίς την μπάλα στα πόδια;

Υπάρχουν ομάδες που γεννήθηκαν για να έχουν την μπάλα στην κατοχή τους, να την αναζητούν, να επιβάλλουν το ρυθμό τους και να αναγκάζουν τον αντίπαλο να τον ακολουθήσει. Υπάρχουν, όμως, και εκείνες που μοιάζουν να βρίσκουν την πραγματική τους ταυτότητα όταν η μπάλα βρίσκεται στα πόδια του αντιπάλου.

Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ μοιάζει, αυτήν την περίοδο τουλάχιστον, να βρίσκεται ανάμεσα και στα δύο. Οι «κόκκινοι διάβολοι» βρίσκονται στην 13η θέση του βαθμολογικού πίνακα του πρωταθλήματος της Premier league έχοντας δύο ήττες, μια ισοπαλία και μια ήττα στις πρώτες τέσσερις στροφές. Αναμφίβολα, η θέση της στη βαθμολογία φυσικά και προβληματίζει τους φιλάθλους αλλά και οι αριθμοί της δημιουργούν μια παράδοξη εικόνα.

Όταν ο αγγλικός σύλλογος έχει την κατοχή, δυσκολεύεται αισθητά να μετατρέψει τον έλεγχο σε αποτέλεσμα. Αντίθετα, όταν αφήνει την μπάλα στον αντίπαλο, βρίσκει περισσότερους χώρους και τρέχει στην αντεπίθεση.  Υπό τις οδηγίες του Μάικλ Κάρικ, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ συγκεντρώνει κατά μέσο όρο μόλις 1,5 βαθμό ανά αγώνα όταν έχει την κατοχή της μπάλας σε ποσοστό άνω του 50%. Όταν το ποσοστό κατοχής είναι χαμηλότερο από 50%, ο αριθμός αυτός αυξάνεται στο 2,6. Σε περίπτωση που το ποσοστό κατοχής μειωθεί περισσότερο, κάπου στο 45% ή και λιγότερο, το αποτέλεσμα είναι το ζητούμενο καθώς η Γιουνάιτεντ έχει κερδίσει και τα 10 παιχνίδια που έχει δώσει από την έναρξη της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου.

Στο πρόσφατο παιχνίδι με τη Μάντσεστερ Σίτι, οι «κόκκινοι διάβολοι« έμειναν με 10 παίκτες και όταν μετά το γκολ, ο αντίπαλος αποφάσισε να οπισθοχωρήσει και να τους δώσει την μπάλα, οι παίκτες του Κάρικ μπερδεύτηκαν περισσότερο. Κάτι που εντόπισε και ο προπονητής των «πολιτών», Έντσο Μαρέσκα, τονίζοντας: «Είχαμε ένα πλάνο για παιχνίδι 11 εναντίον 11, αλλά μετά την κόκκινη κάρτα το παιχνίδι άλλαξε τελείως και για τις δύο ομάδες. Τους αρέσουν οι μεταβάσεις και οι κενοί χώροι στην πλάτη της άμυνας, αλλά το παιχνίδι έγινε πιο δύσκολο. Εμείς απλώς οπισθοχωρήσαμε, μην αφήνοντας χώρους πίσω και εμποδίζοντας τις μεταβάσεις, γι' αυτό και το παιχνίδι έγινε πιο δύσκολο και για εκείνους».

Η συσχέτιση είναι πραγματικά εντυπωσιακή και φέρνει τον Άγγλο προπονητή στο ίδιο σταυροδρόμι που βρέθηκε και ο προκάτοχος του, Γκούναρ Σόλσκιερ. Πώς μπορείς να μετατρέψεις μια ομάδα που λειτουργεί εξαιρετικά στις αντεπιθέσεις σε ένα σύνολο που κρατά την κατοχή και είναι ικανό να κερδίζει;

«Εμπόδιο» τα χαμηλά μπλοκ

Η Γιουνάιτεντ μοιάζει να είναι μια ομάδα που δυσκολεύεται να διασπάσει τα χαμηλά αμυντικά μπλοκ. Κάτι αναμενόμενο καθώς η φιλοσοφία του Κάρικ βασίζεται στο επιθετικό πνεύμα, τον ενθουσιασμό και το άμεσο παιχνίδι, στοιχεία που ταιριάζουν απόλυτα και αποδίδουν καλύτερα όταν βρίσκει χώρους για επίθεση. 

Τα χαρακτηριστικά του δυναμικού του αγγλικού συλλόγου ευνοούν αυτήν την προσέγγιση καθώς ο τερματοφύλακας, Σένε Λάμενς, διαθέτει ένα εξαιρετικό μακρινό βολέ. Παράλληλα, με τους Χάρι Μαγκουάιρ και ο Λισάντρο Μαρτίνες στην άμυνα, η ομάδα διαθέτει παίκτες ικανούς να προωθήσουν το παιχνίδι με δυνατές μεταβιβάσεις από πίσω. Στην επίθεση, ο Μάρκους Ράσφορντ κινείται διαρκώς στον κενό χώρο πίσω από την αντίπαλη άμυνα και τις περισσότερες φορές βρίσκεται σε θέση κεντρικού επιθετικού παρότι αρχίζει από το πλάι, όπως και ο Μπραϊάν Μπουμό.

Ο Μπρούνο Φερνάντες είναι ένα κεντρικό πρόσωπο σε όλο το πλάνο του Κάρικ καθώς είναι υπεύθυνος για τις μεταβιβάσεις κατά τη διάρκεια των μεταβάσεων στο παιχνίδι και επιχειρεί να βρίσκει τους συμπαίκτες του, οι οποίοι κινούνται μπροστά. Ένας ρόλος που τον οδήγησε να σημειώσει ρεκόρ ασίστ στην Premier League την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο, όπου μοίρασε 21 ασίστ. 

Οι ποδοσφαιριστές μπορεί να απολαμβάνουν την ευθύνη αυτή αλλά ο τρόπος παιχνιδιού της ομάδας μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές τάσεις των ίδιων των παικτών. Η Γιουνάιτεντ επιλέγει να παίζει με ρίσκο και με άμεσες μεταβιβάσεις αλλά όταν καλείται να διασπάσει τις κλειστές άμυνες, τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να οδηγήσουν σε περισσότερες απώλειες της μπάλας.

Οι αδυναμίες στην τακτική

Όταν μια ομάδα έχει τον έλεγχο της μπάλας, ο αντίπαλος έχει συνήθως ένα βασικό στόχο, ο οποίος είναι να κλείσει τον άξονα, να περιορίσει τους διαθέσιμους χώρους ανάμεσα στις γραμμές και να αναγκάσει την αντίπαλη ομάδα να μεταφέρει το παιχνίδι στα άκρα. Εκεί χρειάζεται, προφανώς, κάτι περισσότερο από μια απλή παρουσία. Χρειάζεται ένας ποδοσφαιριστής που μπορεί να πάρει την μπάλα, να αντιμετωπίσει τον αντίπαλό του ένας εναντίον ενός και να δημιουργήσει πλεονέκτημα μόνος του.

Η Γιουνάιτεντ αυτή τη στιγμή δε διαθέτει την επιλογή αυτή καθώς όταν έχει την κατοχή της μπάλας, επιλέγει να αγωνισθεί τις περισσότερες φορές με 4-2-4, οι ακραίοι αμυντικοί ανεβαίνουν ψηλά και εναλλάσσονται με τα εξτρέμ ανάλογα με το πώς εξελίσσεται η επίθεση. Σε θεωρητικό επίπεδο, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει διαφορετικές επιλογές για πάσα και να επιτρέψει στην ομάδα να αλλάξει το πλάνο της. Στην πράξη, όμως, υπάρχει ένα πρόβλημα καθώς οι Λουκ Σο, Πάτρικ Ντοργκού, Ντιόγκο Νταλότ και Μπράιαν Μπρουμό είναι συχνά απομονωμένοι στα άκρα και δε διαθέτουν το ίδιο επίπεδο ικανότητας στο ένας εναντίον ενός που θα μπορούσε να μετατρέψει αυτή την απομόνωση σε πραγματική απειλή. 

Κάπως έτσι, όταν η λύση από τα άκρα δεν έρχεται, η επίθεση επιστρέφει στον άξονα και εκεί εντοπίζεται και το δεύτερο πρόβλημα του αγγλικού συλλόγου. Ο Μπρούνο Φερνάντες και ο Μάθιου Κούνια λειτουργούν ως ένα ελεύθερο δίδυμο στην κορυφή και είναι ελεύθεροι να απομακρύνονται από την αρχική τους θέση, να κατεβαίνουν χαμηλότερα και να αναζητούν την μπάλα. Η κίνηση αυτή έχει λογική καθώς και οι δύο μπορούν να δημιουργήσουν, να συνδυαστούν και να προωθήσουν την επίθεση όταν έρθουν με πρόσωπο προς το τέρμα.

Όταν, όμως, γυρίζουν πίσω για να πάρουν την μπάλα με πλάτη στην εστία και μέσα σε περιορισμένους χώρους, η κατάσταση διαφοροποιείται. Η Γιουνάιτεντ αποκτά περισσότερους παίκτες γύρω από την μπάλα αλλά χάνει έναν παίκτη, όπου χρειάζεται να προσέχει περισσότερο, την περιοχή δηλαδή. Για παράδειγμα, στο παιχνίδι με την Ίπσουιτς οι Φερνάντες και Κούνια οπισθοχώρησαν προς την μπάλα για να συμμετέχουν στην ανάπτυξη αλλά όταν εκείνη έφτασε στο τελευταίο τρίτο, κανείς από τους δύο δεν είχε προλάβει να επιστρέψει στην περιοχή. Η τελική προσπάθεια έγινε από τον Νταλότ αλλά μπροστά από το τέρμα δεν υπήρχαν αρκετές επιλογές, κάτι που φέρνει στην επιφάνεια μια ακόμη αδυναμία. Οι «κόκκινοι διάβολοι» φτάνουν στο τελευταίο τρίτο αλλά δυσκολεύονται να βρουν τον τρόπο, με τον οποίο θα μετατρέψουν την παρουσία τους στην περιοχή σε τελική. Αυτό που δυσκολεύεται να βρει είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μετατρέψει την παρουσία της εκεί σε επαναλαμβανόμενες ευκαιρίες.

Συνήθως, οι ομάδες δε βασίζονται αποκλειστικά στην έμπνευση των ποδοσφαιριστών τους, διαθέτουν τρόπους δημιουργίας ευκαιριών, σχεδιασμένους γύρω από τα χαρακτηριστικά του δυναμικού που διαθέτουν. Με αυτόν τον τρόπο, αν μια λύση δεν έχει επιτυχία, υπάρχει πάντα η επόμενη. Σε περίπτωση που ο αντίπαλος κλείσει τον άξονα, η ομάδα μπορεί να χτυπήσει από τα άκρα. Αν περιορίσει τα άκρα, μπορεί να δημιουργήσει υπεραριθμία στο κέντρο. Αν υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, υπάρχουν κινήσεις στην περιοχή και αυτοματισμοί που μπορούν να δημιουργήσουν χώρο.

Η Γιουνάιτεντ, αντίθετα, μοιάζει περισσότερο να αναζητά τη λύση μέσα στο ίδιο το παιχνίδι. Η ελευθερία που έχει δώσει ο Κάρικ στους παίκτες της επίθεσης μπορεί να δημιουργήσει απρόβλεπτες καταστάσεις, αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι η ομάδα δε φαίνεται να διαθέτει πάντα τις ίδιες επαναλαμβανόμενες λύσεις απέναντι σε μια καλά οργανωμένη άμυνα. Και όταν ο αντίπαλος κλείνει όλους τους χώρους, η ατομική έμπνευση δεν αρκεί πάντα, χρειάζεται κίνηση που να επαναλαμβάνεται μέχρι να δημιουργηθεί το ρήγμα. Και αυτό είναι, ίσως, το σημείο στο οποίο ο αγγλικός σύλλογος καλείται να κάνει το επόμενο βήμα, δηλαδή να μάθει πως να να μετατρέψει την ελευθερία σε αυτοματισμό, χωρίς να χάσει την αμεσότητα που αποτελεί κομμάτι της αγωνιστικής της ταυτότητας.

«Κλειδί» οι στατικές φάσεις

Η Γιουνάιτεντ είναι φανερό ότι δυσκολεύεται να νικήσει όταν έχει την μπάλα στην κατοχή της, θα μπορούσε να στηριχθεί στις επιδόσεις της στις στατικές φάσεις, οι οποίες της προσέφεραν μια εναλλακτική λύση την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο. Από τον Ιανουάριο που ο Κάρικ ανέλαβε την τεχνική ηγεσία της ομάδας, το 56% των τερμάτων της προήλθαν από κόρνερ, φάουλ ή πέναλτι και το 28% προήλθε από κεφαλιές του Κασεμίρο. Τα εννέα γκολ του Βραζιλιάνου ποδοσφαιριστή στην Premier League την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο, τα περισσότερα από τα οποία προήλθαν από στατικές φάσεις, ήταν καθοριστικά για τη Γιουνάιτεντ καθώς τη βοήθησαν να ξεκλειδώνει τις αντίπαλες άμυνες.

Αφού σκοράρει, η αντίπαλη ομάδα είναι πιο πιθανό να επιτεθεί, γεγονός που ανοίγει το παιχνίδι και δημιουργεί περισσότερους χώρους, επιτρέποντας στη Γιουνάιτεντ να αξιοποιήσει τα δυνατά της σημεία και να παίξει με πιο άμεσο τρόπο. Την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο, ωστόσο, δεν έχει παρουσιάσει την ίδια αποτελεσματικότητα και, παρότι ο Κασεμίρο είναι γνωστός για την αμυντική του συνεισφορά, η απώλεια της ικανότητάς του να βοηθά την ομάδα να ανοίγει το σκορ καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα επιθετικά προβλήματα της Γιουνάιτεντ απέναντι σε βαθιές αμυντικές γραμμές.