F-35: Η νέα αεροπορική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο – Το πλεονέκτημα Ελλάδας και Ισραήλ
Η είσοδος της Ελλάδας στο πρόγραμμα των F-35 διαμορφώνει νέα δεδομένα στην αεροπορική ισορροπία της Ανατολικής Μεσογείου, την ώρα που το Ισραήλ διαθέτει ήδη επιχειρησιακή εμπειρία με το μαχητικό πέμπτης γενιάς. Η Τουρκία, από την άλλη, παραμένει εκτός του προγράμματος μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400, εξέλιξη που οδήγησε στην αναστολή και τελικά στην απομάκρυνσή της από την κοινοπραξία των F-35.
Τα F-35 αλλάζουν τα δεδομένα
Η συγκεκριμένη εξέλιξη βρίσκεται στο επίκεντρο αναλύσεων που εξετάζουν τη μελλοντική ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Το F-35 δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη σύγχρονο μαχητικό, αλλά ένα αεροσκάφος που συνδυάζει χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας, προηγμένους αισθητήρες και δυνατότητες συλλογής και διαμοιρασμού πληροφοριών.
Η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει συμφωνία για την απόκτηση 20 F-35A, ενώ υπάρχει option για ακόμη 20 αεροσκάφη. Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024, με την Αθήνα να εντάσσεται επίσημα στο παγκόσμιο πρόγραμμα του F-35.
Παράλληλα, η αμερικανική DSCA είχε εγκρίνει πιθανή πώληση έως και 40 F-35 στην Ελλάδα, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 8,6 δισ. δολαρίων, μαζί με τον σχετικό εξοπλισμό και την υποστήριξη.
Η Τουρκία εκτός του προγράμματος
Η Άγκυρα είχε συμμετάσχει στο πρόγραμμα F-35, όμως η απόφαση για την προμήθεια των S-400 από τη Ρωσία δημιούργησε σοβαρή σύγκρουση με την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ είχαν προειδοποιήσει ότι η απόκτηση του ρωσικού συστήματος θα έθετε σε κίνδυνο τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, ενώ στη συνέχεια η χώρα τέθηκε εκτός.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη κατάσταση στην περιοχή: Ελλάδα και Ισραήλ διαθέτουν ή αποκτούν πρόσβαση σε μαχητικά πέμπτης γενιάς, ενώ η Τουρκία επενδύει παράλληλα στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, στα drones, στα πολεμικά πλοία και σε νέα οπλικά συστήματα.
Το «κλειδί» είναι η τεχνολογία
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τη σχετική ανάλυση, δεν είναι μόνο ο αριθμός των διαθέσιμων αεροσκαφών. Στον σύγχρονο αεροπορικό πόλεμο ιδιαίτερη σημασία έχουν η επίγνωση της κατάστασης, η δυνατότητα εντοπισμού απειλών και η ταχύτητα με την οποία μετατρέπονται οι πληροφορίες σε επιχειρησιακή δράση.
Έτσι, η απόκτηση των F-35 από την Ελλάδα, σε συνδυασμό με τον ήδη υπάρχοντα στόλο Rafale και τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας, αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα στον σχεδιασμό της Αθήνας για τα επόμενα χρόνια.
Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως δεδομένη «αεροπορική υπεροχή» σε κάθε πιθανό σενάριο. Η Τουρκία παραμένει σημαντική στρατιωτική δύναμη και επενδύει συστηματικά στις δικές της δυνατότητες. Το βέβαιο είναι ότι η είσοδος των F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία προσθέτει μια νέα, ιδιαίτερα προηγμένη διάσταση στην αεροπορική ισορροπία της Ανατολικής.
