Ενισχύεται η γαλλική εμπλοκή – Στο επίκεντρο οι αντιδράσεις της Τουρκίας
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται γύρω από τον Great Sea Interconnector (GSI), καθώς η αυξημένη γαλλική συμμετοχή στο έργο προσδίδει νέα οικονομική και γεωπολιτική διάσταση στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Η είσοδος της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam στο έργο, σε συνδυασμό με την πρόθεση το ερευνητικό πλοίο που θα πραγματοποιήσει τις επόμενες εργασίες να φέρει γαλλική σημαία, ενισχύει το ενδιαφέρον του Παρισιού για την πορεία της διασύνδεσης.
Στην Αθήνα εκτιμάται ότι η γαλλική εμπλοκή δεν θα περιοριστεί στο επενδυτικό σκέλος, αλλά μπορεί να αποκτήσει και ευρύτερη διπλωματική σημασία, ιδιαίτερα σε περίπτωση νέων τουρκικών αντιδράσεων κατά τη διάρκεια των ερευνών.
Γαλλική σημαία στο ερευνητικό πλοίο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο αρχικό κείμενο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεσμεύθηκε κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Παρίσι ότι το ερευνητικό πλοίο που θα πραγματοποιήσει τις επόμενες βυθομετρικές και τεχνικές έρευνες για λογαριασμό της γαλλικής Nexans θα φέρει γαλλική σημαία.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του ευρύτερου γεωπολιτικού πλαισίου της περιοχής. Το πλοίο θα πραγματοποιεί εργασίες στο πλαίσιο ενός έργου στο οποίο πλέον υπάρχει σημαντική γαλλική επενδυτική συμμετοχή.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Παρίσι αναμένεται να ενημερώσει την Τουρκία για τη διαδικασία των ερευνών και της πόντισης του καλωδίου.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει καταστήσει σαφές ότι η ενημέρωση της Άγκυρας δεν συνιστά αίτημα για τουρκική έγκριση των εργασιών.
Οι τουρκικές διεκδικήσεις
Βασικό σημείο τριβής παραμένουν οι διαφορετικές θέσεις Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα υποστηρίζει διαχρονικά ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και, βάσει αυτής της θέσης, αμφισβητεί ελληνικές θαλάσσιες ζώνες σε περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η συγκεκριμένη διαφωνία αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους της αντιπαράθεσης γύρω από τις έρευνες και τις εργασίες που συνδέονται με τον GSI.
Το προηγούμενο της Κάσου
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το προηγούμενο του 2024, όταν οι εργασίες του πλοίου «Ievoli Relume» για λογαριασμό της Nexans στην περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου πραγματοποιήθηκαν υπό την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων, προκαλώντας ένταση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Το περιστατικό αποτελεί σημείο αναφοράς ενόψει των επόμενων ερευνών, καθώς παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων τουρκικών αντιδράσεων σε περίπτωση που οι εργασίες πραγματοποιηθούν σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτουν στις δικές της διεκδικήσεις.
Η παρουσία γαλλικής σημαίας στο νέο ερευνητικό πλοίο προσθέτει, ως εκ τούτου, έναν ακόμη παράγοντα στην εξίσωση.
Η Meridiam αποκτά το 66% του έργου
Καθοριστική εξέλιξη αποτελεί η είσοδος της Meridiam, η οποία απέκτησε ποσοστό 66% στον Great Sea Interconnector, αποκτώντας την πλειοψηφική συμμετοχή στο έργο.
Με την εξέλιξη αυτή, ο GSI αποκτά ακόμη ισχυρότερη γαλλική επενδυτική διάσταση, ενώ παράλληλα διατηρεί τον ευρωπαϊκό του χαρακτήρα.
Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου είχε υπολογιστεί περίπου στα 1,9 δισ. ευρώ, ενώ οι νεότερες εκτιμήσεις που αναφέρονται στο κείμενο ανεβάζουν το πιθανό συνολικό κόστος κοντά στα 3 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ για τον GSI, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στήριξης των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος.
Οι επόμενες έρευνες
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την πραγματοποίηση των νέων βυθομετρικών και τεχνικών ερευνών.
Με βάση τον σχεδιασμό που περιγράφεται στο αρχικό κείμενο, οι εργασίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν μεταξύ τέλους Σεπτεμβρίου και αρχών Νοεμβρίου.
Πριν από την έναρξη των ερευνών αναμένεται η έκδοση των σχετικών ανακοινώσεων και η ενημέρωση των παράκτιων κρατών, ενώ από ελληνικής πλευράς προβλέπεται η έκδοση NAVTEX για τη γνωστοποίηση και δέσμευση της περιοχής των εργασιών.
Η αντίδραση της Τουρκίας αναμένεται να αποτελέσει βασικό παράγοντα για την εξέλιξη της διαδικασίας, δεδομένου ότι η Άγκυρα έχει στο παρελθόν αμφισβητήσει ελληνικές NAVTEX σε περιοχές όπου προβάλλει δικές της θαλάσσιες αξιώσεις.
Το νέο γεωπολιτικό δεδομένο
Η αυξημένη γαλλική συμμετοχή μεταβάλλει τα δεδομένα γύρω από τον GSI, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει τις υφιστάμενες διαφωνίες.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με το ισχύον διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο και ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια για την υλοποίησή τους. Από την άλλη, η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί συγκεκριμένες ελληνικές θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην περιοχή.
Το γεγονός ότι πλέον στο έργο υπάρχει πλειοψηφική γαλλική επενδυτική συμμετοχή και ότι οι επόμενες έρευνες προγραμματίζεται να πραγματοποιηθούν από πλοίο υπό γαλλική σημαία προσθέτει μια νέα διάσταση στις ελληνοτουρκικές διαφωνίες.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην έναρξη των εργασιών και στην αντίδραση της Άγκυρας. Εφόσον υπάρξει νέα αμφισβήτηση ή απόπειρα παρεμπόδισης, η στάση που θα τηρήσει το Παρίσι θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της επόμενης φάσης του έργου.
Ο Great Sea Interconnector, επομένως, παραμένει ένα έργο με ενεργειακή, οικονομική και ευρωπαϊκή σημασία, αλλά ταυτόχρονα βρίσκεται στο επίκεντρο των ευρύτερων διαφορών Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
