Ασπίδα του Αχιλλέα: Τι παίρνει πραγματικά η Ελλάδα με 3 δισεκατομμύρια και γιατί κοιτάζει η Τουρκία

Σε νέα φάση περνά ο σχεδιασμός της Ελλάδας για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής της άμυνας, με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» να αποτελεί ένα ολοκληρωμένο δίκτυο συστημάτων και αισθητήρων και όχι ένα μεμονωμένο οπλικό σύστημα.

Οι σχετικές συμφωνίες, συνολικού ύψους περίπου 3,1 δισ. ευρώ, έχουν προγραμματιστεί να υπογραφούν στο Τελ Αβίβ. Μέχρι την ολοκλήρωση και την επίσημη ανακοίνωση των συμφωνιών, πάντως, η διαδικασία παραμένει σε στάδιο προς υπογραφή.

Τρία συστήματα για διαφορετικές απειλές

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται τα συστήματα SPYDER All-in-One, BARAK MX και David’s Sling, τα οποία καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.

Το κινητό SPYDER προορίζεται για την αντιμετώπιση απειλών χαμηλότερου και μεσαίου ύψους, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αεροσκάφη, πύραυλοι cruise και κατευθυνόμενα πυρομαχικά.

Το BARAK MX έρχεται να καλύψει το ενδιάμεσο επίπεδο, διαθέτοντας διαφορετικές επιλογές αναχαιτιστών. Ανάλογα με την έκδοση, η οικογένεια συστημάτων της IAI μπορεί να προσφέρει εμβέλειες από περίπου 15 έως 150 χιλιόμετρα.

Στο ανώτερο επίπεδο τοποθετείται το David’s Sling, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση πιο απαιτητικών απειλών, μεταξύ άλλων βαλλιστικών και cruise πυραύλων.

Το ζητούμενο είναι η διασύνδεση

Κεντρικό στοιχείο της «Ασπίδας του Αχιλλέα» δεν είναι μόνο οι ίδιοι οι αναχαιτιστές, αλλά η δυνατότητα διασύνδεσης των διαφορετικών συστημάτων.

Ραντάρ, αισθητήρες και μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων θα μπορούν να τροφοδοτούν μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα, επιτρέποντας την ταχύτερη αναγνώριση και αξιολόγηση μιας απειλής και, στη συνέχεια, την επιλογή του κατάλληλου μέσου αντιμετώπισής της.

Η συγκεκριμένη λογική έχει ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου μπορεί να εμφανιστούν ταυτόχρονα διαφορετικού τύπου απειλές. Στόχος είναι να χρησιμοποιείται το κατάλληλο μέσο ανάλογα με την απειλή, περιορίζοντας παράλληλα την ανάγκη αξιοποίησης ακριβότερων αναχαιτιστών απέναντι σε στόχους μικρότερης αξίας.

Στον ελληνικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, και η επιδίωξη για μεγαλύτερη πρόσβαση σε τεχνολογικά στοιχεία και στον πηγαίο κώδικα, ώστε η λειτουργία και η μελλοντική εξέλιξη του συστήματος να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από τον κατασκευαστή.

Η αλλαγή στην αντιαεροπορική άμυνα

Η νέα αρχιτεκτονική έρχεται να ενισχύσει και σταδιακά να αντικαταστήσει παλαιότερες δυνατότητες της ελληνικής αντιαεροπορικής άμυνας.

Στο πλαίσιο αυτό, τα SPYDER συνδέονται με την αντικατάσταση παλαιότερων συστημάτων OSA-AK και TOR-M1, ενώ τα BARAK MX αναμένεται να ενισχύσουν το ενδιάμεσο επίπεδο που σήμερα περιλαμβάνει και παλαιότερες δυνατότητες HAWK.

Παράλληλα, οι Patriot παραμένουν στην ευρύτερη επιχειρησιακή εικόνα, με το ζητούμενο να είναι η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου δικτύου που θα μπορεί να αντιμετωπίζει διαφορετικές απειλές σε διαφορετικές αποστάσεις και ύψη.

Η νέα δομή δεν σημαίνει ότι δημιουργείται ένα απόλυτα προστατευμένο ή «αδιαπέραστο» περιβάλλον. Στόχος είναι η αύξηση των διαθέσιμων επιλογών αντιμετώπισης μιας απειλής και η ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων στρατιωτικών και άλλων υποδομών.

Το τουρκικό ενδιαφέρον

Η ενίσχυση της ελληνικής αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας παρακολουθείται με ενδιαφέρον από την Τουρκία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά πιθανή ανάπτυξη στοιχείων του συστήματος σε νησιωτικές περιοχές.

Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για την ελληνική στρατιωτική παρουσία σε συγκεκριμένα νησιά του Αιγαίου, επαναφέροντας τη θέση της περί αποστρατιωτικοποίησης.

Παράλληλα, η τουρκική πλευρά παρακολουθεί συνολικά την πορεία του ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος και την προσπάθεια δημιουργίας ενός πιο σύγχρονου και διασυνδεδεμένου συστήματος αεράμυνας.

Ελληνική συμμετοχή και χρονοδιάγραμμα

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αποτελεί και η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Προβλέπεται ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον 25%, με το συνολικό ύψος των σχετικών έργων να υπολογίζεται περίπου στα 700 εκατ. ευρώ.

Η συμμετοχή αυτή συνδέεται με έργα, τεχνογνωσία και δυνατότητες παραγωγής, με στόχο η επένδυση να έχει αντίκτυπο και στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Η πλήρης επιχειρησιακή ανάπτυξη του συστήματος τοποθετείται σε ορίζοντα περίπου 35 μηνών, ενώ οι παραδόσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν σταδιακά.

Εφόσον το πρόγραμμα προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ελλάδα θα αποκτήσει ένα νέο, πολυεπίπεδο πλέγμα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, με έμφαση στη διασύνδεση αισθητήρων και συστημάτων και στην ταχύτερη αντιμετώπιση διαφορετικών τύπων απειλών.