Από το χορτάρι, βιτρίνα: Πώς γεννιέται μια ποδοσφαιρική φιγούρα

Σε μια γωνιά που φαίνεται με κάθε ματιά, λάμπουν σα να είναι φτιαγμένες από διαμάντι. Είναι τοποθετημένες η μια δίπλα στην άλλη και κάθε φορά που το βλέμμα πέφτει πάνω τους, μια ποδοσφαιρική ανάμνηση σκάει σα κύμα στο μυαλό. Μια νίκη, ένα υπέροχο γκολ, ένα τάκλιν που έκοψε μια επικίνδυνη επίθεση, ένα ανάποδο ψαλίδι, ένα οφσάιντ που στέρησε ένα φανταστικό γκολ. Κάθε φιγούρα κρύβει μια στιγμή που έχει μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη και εκείνη που βρίσκεται στο κέντρο και ένα βήμα πιο μπροστά από όλες, σου υπενθυμίζει τον ήρωα σου, τον παίκτη εκείνο που σου γέννησε το πάθος για τη στρογγυλή θεά. 

Κάθε φίλος του ποδοσφαίρου έχει στο δωμάτιο του ή στο γραφείο του ή σε κάποιο ιδιαίτερο για εκείνον/η μέρος του σπιτιού του/της, ένα χώρο γεμάτο με συλλεκτικές φιγούρες από την αγαπημένη του ομάδα και τα ινδάλματα του. Για άλλους είναι ο Μέσι, ο Μαραντόνα, ο Πελέ, ο Ρονάλντο το φαινόμενο ή ο Κριστιάνο Ρονάλντο ενώ για άλλους ο Ντελ Πιέρο, ο Σώκρατες, ο Ζιντάν, ο Εμπαπέ, ο Λαμίν Γιαμάλ, ο Έρλινγκ Χάαλαντ ή ο Χάρι Κέιν. Κάθε μια είναι ξεχωριστή.

Ποιος αποφασίζει, όμως, ποιος ποδοσφαιριστής θα γίνει φιγούρα;

Η δημιουργία μιας φιγούρας δεν αρχίσει σε κάποιο εργαστήριο, ούτε αποτελεί μέρος μιας ρουτίνας παραγωγής. Το πρώτο βήμα γίνεται γύρω από ένα τραπέζι, όπου άνθρωποι από το τμήμα προϊόντων, μάρκετινγκ και αδειοδοτήσεων συζητούν για το ποιος θα είναι ο επόμενος ποδοσφαιριστής που θα μετατραπεί σε φιγούρα.

Η επιλογή του δεν θα γίνει τυχαία και σίγουρα δεν σχετίζεται μόνο με το αν είναι δημοφιλής και αν έχει βρει δίχτυα δεκάδες φορές. Η εταιρεία που θα αποφασίσει να προχωρήσει στη δημιουργία μιας φιγούρας θα εξετάσει πέντε στοιχεία, την εμπορική δυναμική, τη δημοτικότητα, τις διαφορετικές αγορές, την απήχηση σε νεαρές ηλικίες και τη διαχρονικότητα του ονόματος του. Ένα αστέρι όπως ο Λιονέλ Μέσι και ο Κριστιάνο Ρονάλντο ή ο Μαραντόνα και ο Πελέ αποτελούν πάντα μια επιλογή ασφαλείας αλλά τι γίνεται με τους υπόλοιπους; Οι άνθρωποι της εταιρείας παρακολουθούν τις τάσεις της αγοράς, προσπαθούν να μπουν στο μυαλό του φιλάθλου, να γευτούν τη θέληση του και να αναζητήσουν την επόμενη φιγούρα που επιθυμεί διακαώς να βάλει στη συλλογή του. 

Αφού γίνει η επιλογή, το επόμενο βήμα είναι να εξασφαλιστεί η απαραίτητη άδεια χρήσης της εικόνας του ποδοσφαιριστή. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως licensing και τις περισσότερες φορές είναι αρκετά χρονοβόρα. Η εταιρεία που θα δημιουργήσει τη φιγούρα μπορεί να χρειαστεί την έγκριση του ίδιου του αθλητή ή των εκπροσώπων του ή και του συλλόγου στον οποία αγωνίζεται. Ενίοτε, απαιτείται και η άδεια της λίγκας ή και άλλων φορέων που διαχειρίζονται εμπορικά στοιχεία, όπως το έμβλημα της ομάδας. Αφού ξεπεραστεί αυτό το «εμπόδιο», αρχίζει το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. 

Πώς ο ποδοσφαιριστής χωράει σε μια παλάμη;

Η επιλογή έχει γίνει και η δημιουργία αρχίζει. Οι σχεδιαστές συγκεντρώσουν το απαραίτητο υλικό για κάθε ποδοσφαιριστή, παρατηρούν τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, το χτένισμα, τη γενειάδα, το πώς στέκεται, το πώς πανηγυρίζει αφού στοχεύουν στην πιστή απεικόνιση και στη σαφή αποτύπωση κάθε πτυχής του. Αφού συγκεντρώσουν τα απαραίτητα στοιχεία, αποφασίζουν πώς θα απεικονίζεται. Θα πανηγυρίζει; Θα κάνει σουτ; Θα κρατά ένα τρόπαιο; Θα φορά φανέλα; Και αν ναι, ποια φανέλα; Ποια στιγμή της καριέρας του θα αποτυπωθεί τελικά;

Το επόμενο βήμα είναι να δοθεί ζωή στη φιγούρα. Παλαιότερα, το έργο αυτό γινόταν με πηλό και χειροποίητη γλυπτική αλλά η τεχνολογία έχει κάνει άλματα προόδου και ο τρόπος έχει αλλάξει ριζικά. Οι σχεδιαστείς χρησιμοποιούν, πλέον, εξειδικευμένα προγράμματα τρισδιάστατης σχεδίασης, μέσα από τα οποία διαμορφώνουν χιλιοστό χιλιοστό κάθε χαρακτηριστικό, όπως το πρόσωπο, το σώμα, το χτένισμα, η στάση του σώματος, η κλίση του κεφαλιού. Στόχος πάντα είναι να αποτυπωθεί ένα ομοίωμα που δε θα χρειαστεί δεύτερη ματιά για να καταλάβει ο φίλαθλος ποιον ποδοσφαιριστή απεικονίζει. Το μοντέλο που δημιουργείται ψηφιακά περνά από ποικίλες διορθώσεις, πριν πάρει την τελική του μορφή. 

Αφού γίνουν οι διορθώσεις, σχεδιάζεται ένα ψηφιακό μοντέλο που συμβάλλει στη δημιουργία του πρώτου πρωτοτύπου, δηλαδή μιας τρισδιάστατης εκδοχής της φιγούρας που θα βοηθήσει τους δημιουργούς να καταλάβουν αν όλα έχουν γίνει σωστά, αν τους έχει ξεφύγει κάποια λεπτομέρεια και αν πρέπει να κάνουν αλλαγές. Εφόσον, γίνουν διορθώσεις και σε αυτό το στάδιο, τότε το σχέδιο προχωρά στη  δημιουργία καλουπιών που θα βοηθήσουν στη μαζική παραγωγή. 

Τα καλούπια που δημιουργούνται είναι μεταλλικά, υψηλής ακρίβειας και σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά για την παραγωγή εκατοντάδων ή ακόμη και χιλιάδων αντιγράφων χωρίς να υπάρξουν αλλοιώσεις στην ποιότητα. Ακολουθεί η διαδικασία της χύτευσης με έγχυση, κατά την οποία τα θερμοπλαστικά υλικά, όπως το PVC ή το ABS, μπαίνουν στα καλούπια κάτω από υψηλή πίεση και αποκτούν το τελικό τους σχήμα.

Τα επιμέρους μέρης της φιγούρας, δηλαδή το κεφάλι, ο κορμός, τα χέρια τα πόδια, κατασκευάζονται ξεχωριστά και μετά συναρμολογούνται. Κάθε εξάρτημα ελέγχεται από ανθρώπους πριν προχωρήσει στο επόμενο στάδιο ώστε αν υπάρχει έστω και η ελάχιστη απόκλιση, το κομμάτι να απορριφθεί. Εξάλλου, ποιος θα ήθελε η φιγούρα του αγαπημένου του ποδοσφαιριστή ή προπονητή να έχει λάθη ή μικρές ατέλειες;

Αφού ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, αρχίζει η βαφή και η συναρμολόγηση. Τα χρώματα της φανέλας, οι λεπτομέρειες του προσώπου, το λογότυπο, ο αριθμός, τα κορδόνια των παπουτσιών ή τα τατουάζ, σχεδιάζονται με ιδιαίτερη προσοχή ώστε το τελικό αποτέλεσμα να αποδίδει όσο το δυνατόν πιο πιστά τον ποδοσφαιριστή. Αυτό είναι μια διαδικασία που περνά από ανθρώπινα χέρια καθώς χρειάζεται σταθερό χέρι, εμπειρία και μεγάλη προσοχή στη λεπτομέρεια.

Αφού ο ποδοσφαιριστής ή προπονητής πάρει την τελική του μορφή, περνά από το τελευταίο στάδιο του ελέγχου και έρχεται να χωρέσει στην παλάμη μας. Να γίνει ο έρωτας με την πρώτη ματιά που μας περιμένει σε κάποιο μεγάλο κατάστημα. Εκείνη η αγορά που δε θα σκεφτείς πόσο θα σου κοστίσει αλλά θα τρέξεις να την πάρεις και θα την τοποθετήσεις σχεδόν με θρησκευτική ευλάβεια στη συλλογή του, μη αφήνοντας κανέναν να την πειράξει. Σίγουρα πολλοί θα αναρωτηθούν μα είναι απλά μια πλαστική φιγούρα αλλά κάθε λάτρης της στρογγυλής θεάς ξέρει ότι είναι κάτι σαν τη λατρεία του Σμίγκολ για το δαχτυλίδι στην ταινία «ο Άρχοντας των δαχτυλιδιών». Το δικό μας, my preciοus, γιατί στο τέλος της ημέρας κρατάς στα χέρια σου μια ποδοσφαιρική σου ανάμνηση και τον ποδοσφαιρικό σου ήρωα...